Prawidłowa mikroflora jelitowa – warunkiem wchłaniania minerałów

Czy wiesz, że nawet najzdrowsza dieta nie dostarczy nam tego, czego potrzebujemy, przy wyjałowionej mikroflorze jelit? To w głównej mierze właśnie ona odpowiada za wchłanianie witamin oraz składników mineralnych, takich jak żelazo, magnez, czy wapń.

Kształtowanie się mikroflory jelitowej

Flora bakteryjna przewodu pokarmowego człowieka to złożony ekosystem, który kształtuje się od momentu urodzenia. Tworzenie się ekosystemu jelitowego odbywa się powoli, trwa kilka lat i wywiera wpływ na ogólną zachorowalność podczas całego życia. Poród i warunki, w jakich się odbywa, wpływają na pierwotne zasiedlenie przewodu pokarmowego dziecka. Skład mikroflory jelitowej pionierskiej jest bardzo istotny dla dalszego kształtowania się biocenozy przewodu pokarmowego. (…) Innym istotnym czynnikiem wpływającym na kształtowanie się mikroflory jelitowej jest sposób karmienia. Przewód pokarmowy noworodków i niemowląt karmionych mlekiem matki 10 razy liczniej zasiedlają Bifidobacteria i Lactobacilli niż dzieci karmionych sztucznie mieszankami mlekozastępczymi. Sprzyjają temu składniki mleka ludzkiego, zwłaszcza oligosacharydy, które pobudzają aktywność bifidobakterii. Przy sztucznym karmieniu dziecka nie kształtuje się przewaga jakiejkolwiek grupy drobnoustrojów. W 4.-6. miesiącu życia dziecka, czyli w okresie wprowadzania innych produktów, wzrasta kolonizacja jelita przez szczepy E. coli, Bacteroides, Clostridium. Po odstawieniu od piersi u dzieci powyżej 2. roku flora jelitowa upodabnia się do występującej u ludzi dorosłych. Uformowanie się dojrzałej biocenozy ma miejsce u dzieci w wieku 7-10 lat. Jakościowy i ilościowy skład mikroflory jelitowej zdrowego człowieka jest dość zrównoważony i zawiera dominującą przewagę mikroorganizmów korzystnych dla jego zdrowia.

Funkcje, jakie pełni prawidłowa mikroflora jelitowa

Równowaga między liczbą i proporcjami różnych gatunków bakterii w przewodzie pokarmowym normalizuje przepuszczalność, motorykę, metabolizm, odpowiedź immunologiczną i inne funkcje przewodu pokarmowego. Pałeczki kwasu mlekowego odgrywają ważną rolę w procesie fermentacji m.in. polisacharydów w jelicie grubym. Produkty fermentacji obniżają pH jelit, są źródłem energii dla kolonocytów, stymulują rozwój nabłonka jelitowego, regulują gospodarkę mineralną, pobudzając absorpcję z jelita grubego jonów wapnia, magnezu i żelaza.

Czynniki zaburzające skład mikroflory

Skład flory bakteryjnej jelit może ulegać zaburzeniom w wyniku działania szeregu czynników zewnętrznych, takich jak: infekcje wirusowe czy bakteryjne przewodu pokarmowego, stosowanie leków przeciwzapalnych, antybiotyków, chemioterapia, zmiana stylu życia i modelu odżywiania, stres, promienie jonizujące i inne.

Czynniki wzbogacające skład mikroflory

Korzystne oddziaływanie na mikroflorę jelitową można uzyskać po wprowadzeniu do przewodu pokarmowego organizmu pożądanych gatunków bakterii, tj. probiotyków.

Co to są probiotyki i w jakim celu się je stosuje

Probiotyki (greckie pro bios – „dla życia”) to żywe mikroorganizmy (a nawet ich DNA), które po spożyciu w odpowiedniej dawce wywierają korzystne działanie na organizm gospodarza. Bakterie probiotyczne charakteryzuje: pochodzenie od gospodarza (człowieka), zdolność do przetrwania w środowisku przewodu pokarmowego (odporność na niskie pH – <3, kwasy organiczne i żółciowe), zdolność do przeżycia procesów technologicznych oraz pozostania żywymi podczas okresu przechowywania żywności, brak szkodliwości i udokumentowany korzystny wpływ na zdrowie. Najczęściej jako czynniki probiotyczne stosowane są bakterie kwasu mlekowego Lactobacillus i Bifidobacterium oraz wybrane szczepy Streptococcus, Bacillus, a także drożdże z rodzaju Saccharomyces.

Bakterie z rodzaju Lactobacillus wywierają modulujący wpływ na czynność przewodu pokarmowego dzięki wytwarzanym enzymom β-glukanom ułatwiającym trawienie i przyswajanie węglowodanów. Ponadto, poprzez wykształcone mechanizmy kontrolujące, wpływają korzystnie na skład środowiska ekologicznego przewodu pokarmowego, wytwarzając kwas mlekowy, kwas octowy i nadtlenek wodoru oraz substancje bakteriocynopodobne BLIS (bacteriocin-like inhibitory substances) – antybiotyki, nizynę, lactocin S. Bakterie Lactobacillus wykazują antagonizm w stosunku do drobnoustrojów chorobotwórczych kolonizujących błonę śluzową przewodu pokarmowego. Adhezja Lactobacillus do nabłonka powoduje zablokowanie receptorów i osłabienie adhezji enterotoksycznych i enteroinwazyjnych bakterii z rodzaju Salmonella, Campylobacter, Bacteroides fragilis, Escherichia coli (ETEC), a także Helicobacter i wirusów, zwłaszcza rota wirusów.

Coraz większe znaczenie przypisuje się wykorzystaniu bakterii probiotycznych w profilaktyce, jak również leczeniu chorób, w tym także przewodu pokarmowego. Skuteczność probiotyków w leczeniu chorób infekcyjnych przewodu pokarmowego, w szczególności biegunek wirusowych i bakteryjnych, biegunek po stosowaniu antybiotyków, nieswoistych zapaleń jelit oraz zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego, była przedmiotem wielu badań. Wykazano, iż zależnie od szczepu i dawki bakterie probiotyczne przywracają naturalny, właściwie funkcjonujący układ mikroflory jelitowej, hamują rozwój wielu mikroorganizmów chorobotwórczych, łagodzą przebieg i skracają czas trwania niektórych biegunek bakteryjnych i wirusowych, zapobiegają wystąpieniu lub łagodzą przebieg biegunek poantybiotykowych, likwidują bądź zmniejszają objawy nietolerancji laktozy, a także normalizują zaburzenia motoryki jelit. Stwierdzono, iż pałeczki z rodzaju Lactobacillus, które konkurują z bakteriami i wirusami, a zwłaszcza rotawirusami, o miejsce adhezji na komórkach nabłonka jelitowego, zapobiegają lub łagodzą przebieg biegunek przez nie wywoływanych. Najwyższą efektywność terapeutyczną w ostrych biegunkach infekcyjnych, w tym także rotawirusowych oraz poantybiotykowych u niemowląt, wykazano przy podawaniu szczepu Lactobacillus GG należącego do Lactobacillus rhamnosus. Jest to jedyny probiotyk, który w sposób powtarzalny zmniejszał ryzyko występowania biegunki trwającej powyżej 3 dni i skracał czas utrzymywania się biegunki o 17-30 godzin. Szczep ten okazuje się klinicznie najbezpieczniejszym, gdyż po jego stosowaniu nie stwierdzono ani jednego przypadku bakteriemii, co w pojedynczych przypadkach zaburzeń odporności opisywano po podaniu innych szczepów. Z efektywnością działania szczepu Lactobacillus GG wiąże się również duże nadzieje na ograniczenie wewnątrzszpitalnych zakażeń rotawirusowych.

Włączenie do standardowego leczenia eradykacyjnego preparatu probiotycznego może wywierać korzystny wpływ na przebieg oraz wynik końcowy terapii, m.in. poprzez zwiększenie skuteczności leczenia. Natomiast naruszenie równowagi składu mikroflory jelitowej (dysbioza) może skutkować hiperergiczną odpowiedzią immunologiczną gospodarza na komensalną mikroflorę jelitową, prowadząc w następstwie do rozwoju procesu zapalnego jelita.

Zaburzenie składu mikroflory w różnych odcinkach przewodu pokarmowego może być przyczyną zaburzeń motoryki jelit, nadwrażliwości trzewnej, nieprawidłowej interakcji mózg – jelito i aktywacji immunologicznej związanej z zespołem jelita nadwrażliwego (irritable bowel syndrome, IBS). Wykazano również, iż stosowanie Lactobacillus rhamnosus GG u dzieci w wieku szkolnym chorych na czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego związane z bólem brzucha zwiększa szansę na ustąpienie dolegliwości, zwłaszcza u dzieci z zespołem jelita drażliwego.

Gdzie znajdziemy probiotyki

Probiotyki występują w pożywieniu, mieszankach mlecznych, preparatach farmakologicznych, dodatkach do żywności, suplementach dietetycznych, fermentowanych napojach mlecznych nowej generacji.

Prebiotyki – wsparcie dla probiotyków

Prebiotyki, to substancje zawarte w żywności (bądź do niej dodawane), które selektywnie pobudzają wzrost i/lub aktywność wybranych szczepów bakterii probiotycznych obecnych w przewodzie pokarmowym człowieka, w sposób korzystny dla zdrowia żywiciela. Najczęściej stosowanymi prebiotykami są oligosacharydy i fruktooligosacharydy (FOS) zawarte w naturalnych pokarmach, takich jak: szparagi, karczochy, cykoria, cebula, płatki kukurydziane, kasze, czosnek, fasola, groch, banany. Wykazano pobudzający wpływ cukrów prostych, szczególnie zawierających fruktozę, na wzrost bifido- i laktobakterii w jelicie grubym. Podaż fruktooligosacharydów przyczynia się do stymulacji rozwoju bifidobakterii i oddziałuje korzystnie na metabolizm tłuszczów, obniżając stężenie cholesterolu we krwi.

Wykorzystano fragmenty:

Leokadia Bąk-Romaniszyn, Krzysztof Zeman, Probiotyki i prebiotyki w chorobach przewodu pokarmowego, Pediatr. Med. Rodz., 2009, vol. 5, nr 1, s. 16-22.

Bibliografia pełnego artykułu

JAKI PROBIOTYK WYBRAĆ

Po lekturze powyższego artykułu nasuwa się pytanie, jakie probiotyki wybrać, skoro na rynku jest ich tak wiele? Czy przyjmować je stale, czy okresowo? Czy podawać je dzieciom? Kobietom w ciąży i matkom karmiącym?

Probiotyki jak najbardziej mogą, a nawet powinny, przyjmować kobiety w ciąży i te, które karmią piersią. Podobnie jest z osobami, które są po/lub w trakcie kuracji antybiotykowej. Oczywiście w pierwszej kolejności należy uzupełniać je wraz z dietą. Jeśli jednak podaż jest zbyt niska, lub flora bakteryjna jest szczególnie wyjałowiona, należy rozważyć dodatkową suplementację.

1-akuproNajlepszym z obecnych na rynku probiotyków jest z pewnością oferowany przez firmę Akuna produkt AkuPro. Minimum 20 miliardów bakterii (w 13 różnych szczepach) powinno przekonać chyba każdego. Dla porównania inne produkty mają ich od 2 do 5 (max 10) miliardów. AkuPro zawiera bakterie z górnego i dolnego piętra przewodu pokarmowego (jelito cienkie i jelito grube), które stanowią aż 20,5% objętości kapsułki. Bez obaw produkt ten mogą przyjmować dzieci, nie da się go również przedawkować, dlatego suplementację można prowadzić bezpiecznie zarówno wspomagająco w stanach chorobowych, jak i w codziennej profilaktyce, w celu utrzymania prawidłowej mikroflory jelit.

Z informacji, jaką można uzyskać od producenta, produkt nie zawiera glutenu. Jest więc odpowiedni dla diabetyków, kobiet w ciąży i matek karmiących.

Kapsułki z celulozy będą odpowiadać również weganom i wegetarianom.

Opakowanie zawiera 30 kapsułek, które wystarczają na miesięczną kurację.

Jeśli stosowałeś ten produkt, podziel się z innymi swoją opinią w komentarzu.

Jeszcze nie skomentowany

Skomentuj